Mỗi lần con trẻ bị bệnh, phải cho con uống thuốc, ba mẹ nào cũng lo lắng, suy nghĩ: “nhiều thuốc thế này, có uống cùng lúc được không?”, “Thuốc nào uống trước ăn, trước bú?”… Sau đây là một số thắc mắc của phụ huynh về cách cho trẻ uống thuốc tại Quầy Tư Vấn Sử Dụng Thuốc bệnh viện Nhi Đồng 1.
Phụ huynh :Dược sĩ nói hai thuốc này không dùng chung là do có tương tác thuốc, mà tương tác thuốc là gì vậy?
Dược sĩ: Dạ, nói hai thuốc có tương tác nghĩa là hiệu quả của thuốc này bị thay đổi bởi thuốc kia khi dùng chung. Mình có thể hiểu một cách “vui vui” là hai thuốc “đánh nhau” hoặc “phối hợp” với nhau.
Phụ huynh : Vậy thuốc dùng cách xa bữa ăn là do nó “đánh nhau” với thức ăn?
Dược sĩ: Dạ, tương tác thuốc có thể xảy ra giữa thuốc với thuốc, giữa thuốc với thức ăn, nước uống, giữa thuốc với dược liệu, hay một số hóa chất từ môi trường. Lời khuyên uống thuốc cách xa bữa ăn, các xa cữ bú là nhằm tránh tương tác giữa thuốc và thức ăn.
Phụ huynh: Tương tác thuốc lúc nào cũng có hại phải không dược sĩ?
Dược sĩ: Phần lớn tương tác thuốc là bất lợi cho người bệnh. Nhưng tương tác thuốc cũng có nhiều mức độ, từ nhẹ đến nặng, hoặc chỉ cần theo dõi hoặc có khi phải cấm tuyệt không được sử dụng. Tuy nhiên, tương tác thuốc có thể vừa lợi vừa hại giống như con dao 2 lưỡi, ví dụ kết hợp rifampicin với isoniazid để chống trực khuẩn lao là tương tác có lợi, nhưng lại dễ gây viêm gan hơn, đây là tương tác có hại. Tương tác thuốc đôi lúc mang lại lợi ích đáng kể, như phối hợp thuốc hạ huyết áp với thuốc lợi tiểu ở liều thấp để tăng tác dụng điều trị tăng huyết áp và giảm những tác dụng phụ của thuốc, hoặc phối hợp các thuốc kháng sinh có tác dụng hợp đồng với nhau để tăng tác dụng diệt khuẩn và tránh kháng thuốc.
Phụ huynh: Toa thuốc của con tôi bác sĩ cho gồm có Cefaclor, Ibuprofen, Pectol, dược sĩ hướng dẫn thuốc này nên uống trước ăn 1h, những thuốc còn lại uống sau ăn nhưng con tôi uống thuốc dễ ói lắm, vậy có thể uống chung hết trước khi ăn được không?
Dược sĩ: Thuốc của cháu có kháng sinh cefaclor – thuốc này tốt nhất nên uống cách xa bữa ăn (trước ăn 1h hay sau ăn 2h) vì thức ăn làm cho thuốc phát huy tác dụng chậm một chút nhưng do một đợt điều trị kháng sinh khoảng 5-7 ngày và cháu cũng dễ ói nên uống ngay trước khi ăn cũng không sao. Những thuốc còn lại như kháng viêm hạ sốt ibuprofen cần phải uống ngay trước khi ăn hoặc ngay sau khi ăn để tránh cồn cào, tránh loét dạ dày. Còn thuốc ho Astex thì uống lúc nào cũng được. Tóm lại do cháu dễ ói nên anh có thể cho cháu uống tất cả, ngay trước khi ăn.
Phụ huynh: Sử dụng thuốc phức tạp quá, dược sĩ có lời khuyên gì không?
Dược sĩ: Trẻ con không như người lớn có thể nghe và làm theo lời khuyên của ta. Do đó uống thuốc khi nào, uống làm sao phải linh hoạt thay đổi theo từng cháu. Nên thông báo cho bác sĩ cháu bị từng bị dị ứng thuốc gì, cháu đang dùng thuốc gì kể cả thuốc bổ. Nên thông báo cho bác sĩ cháu bị từng bị dị ứng thuốc gì, cháu đang dùng thuốc gì kể cả thuốc bổ. Nếu thấy có gì bất tiện hoặc bất thường trong hoặc sau khi cho trẻ uống thuốc, phụ huynh nên tham khảo ý kiến của bác sĩ hay dược sĩ.
DS. Nguyễn T. Bích Nga
Nguồn: Bệnh Viện Nhi Đồng 1 (nhidong.org.vn)